BRAK BILETÓW III Festiwal Bożonarodzeniowy: Czekając na pierwszą gwiazdkę

12.12.2025, piątek, godz. 19:00
Wałbrzych, Filharmonia Sudecka
III Festiwal Bożonarodzeniowy: Czekając na pierwszą gwiazdkę

Wykonawcy

Maciej Tomasiewicz — dyrygent
Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Sudeckiej

Program

godz. 18:00 Rozmowy w C-dur — spotkanie z artystami przed koncertem (wstęp wolny dla osób posiadających bilet na koncert)

godz. 19:00 Koncert:
Georg Friedrich Händel — Symfonia pastoralna z oratorium Mesjasz     (3′)
Ralph Vaughan Williams — Fantazja na temat Thomasa Tallisa     (18′) (opr. J. M. Laverty)
Ralph Vaughan Williams — Fantazja na temat Greensleeves     (5′) (opr. J. Grady)
Nikołaj Rimski-Korsakow — Suita orkiestrowa Noc wigilijna     (29′)

Czas trwania: 90 minut (z przerwą)
Ceny biletów: 60 / 40 zł

O koncercie

Mesjasz Georga Friedricha Händla pozostaje jednym z największych i najdoskonalszych dzieł tego kompozytora. Ukończone latem 1741 roku w zaledwie 24 dni, blisko 260-stronicowe oratorium, prawykonane zostało w czasie do tego idealnym – w Wielkanoc 13 kwietnia 1742 roku. Obok Sinfony na początku oratorium, Symfonia pastoralna określona jako „Pifa” jest jednym z zaledwie dwóch utworów orkiestrowych w pierwszej części „Mesjasza”. Wprowadza ona scenę zwiastowania pasterzom. Händel, zafascynowany włoską tradycją muzyki pasterskiej, sięgnął po charakterystyczny rytm siciliany i delikatne, kołyszące frazy, które przywodzą na myśl dźwięk dud czy fletni pasterzy, a pastoralny nastrój tego fragmentu, stanowi moment wytchnienia i kontemplacji wśród bogactwa barokowych chórów. W XVIII wieku taka muzyka była symbolem prostoty i niewinności, a dla Händla była zapewne także obrazem duchowego pokoju — chwilą, w której ziemski świat na moment zatrzymuje się, by wsłuchać się w niebiański głos zwiastujący narodziny Chrystusa.

Ponad półtora wieku później w zupełnie innej Anglii — w czasach, gdy romantyzm ustępował miejsca modernizmowi — Ralph Vaughan Williams sięgnął do równie głębokich korzeni swojej narodowej tradycji. Kompozytor ten, zafascynowany dawnymi skalami, ludową pieśnią i renesansową harmonią, pragnął przywrócić muzyce angielskiej utraconą tożsamość. Jego Fantazja na temat Thomasa Tallisa, napisana w 1910 roku, stanowi jedno z najbardziej przejmujących dzieł na orkiestrę smyczkową w całej literaturze XX wieku. Vaughan Williams wykorzystał melodię renesansowego chorału autorstwa Tallisa, który sam w XVI wieku stworzył na potrzeby angielskiego psałterza. Dawny temat ożywa tu w zupełnie nowej, symfonicznej formie — rozpięty pomiędzy trzema grupami smyczków. Pierwsze wykonanie, które odbyło się w gotyckiej katedrze w Gloucester, ukazało publiczności muzykę rozbrzmiewającą jak modlitwa — dźwięk unoszący się ku sklepieniom, wypełniający świątynię mistycznym blaskiem.

Kilka lat później Vaughan Williams sięgnął ponownie po motyw zakorzeniony w angielskiej tradycji – tym razem po jedną z najsłynniejszych melodii ludowych Greensleeves. Utwór, który pojawił się po raz pierwszy jako część opery Sir John in Love, opartej na motywach Szekspirowskiego Wesołego kumoszki z Windsoru, szybko zyskał samodzielne życie jako Fantazja na temat Greensleeves. W tej muzyce pobrzmiewa echo minionych wieków – szelest dworskich sukien, śpiew trubadurów i ciepło letniego wiatru – ale przede wszystkim słychać w niej tę samą tęsknotę, która towarzyszyła Vaughanowi Williamsowi przez całe życie: pragnienie, by z prostych melodii uczynić nośnik piękna i duchowego ukojenia.

Zupełnie inny świat otworzy przed nami Suita orkiestrowa Noc wigilijna Nikołaja Rimskiego-Korsakowa. Kompozytor ten, był genialnym kolorystą, który potrafił orkiestrą malować jak pędzlem. Jego Noc wigilijna powstała najpierw jako opera na motywach opowiadania Mikołaja Gogola, a następnie doczekała się orkiestrowej suity, w której zawarł całą poezję i magię tej historii. Gogolowska opowieść o kowalu Wakuli, diable, carowej i pięknej Oksanie łączy w sobie humor, ludową fantazję i

symboliczne światło Bożego Narodzenia, co Rimski-Korsakow oddał barwą orkiestry: smyczki mienią się srebrnym blaskiem śniegu, dęte drewniane szepczą jak zimowy wiatr, a blaszane rozświetlają muzykę niczym zorza polarna. Tak jak Händel malował dźwiękami pokój betlejemskiej nocy, a Vaughan Williams wskrzeszał duchy dawnej Anglii, tak Rimski-Korsakow w swojej suicie ukazał duchowy wymiar ludowej wyobraźni — pełen wiary w to, że w zimową noc może zdarzyć się wszystko, a muzyka jest jednym z najpiękniejszych sposobów, by o tym opowiedzieć.

Jakub Karmelita