Italia, mi piace!
12.06.2026, piątek, godz. 19:00
Wałbrzych, Filharmonia Sudecka
Italia, mi piace!
Wykonawcy
Paweł Kotla — dyrygent
Marie Helling — skrzypce, laureatka Grand Prix Konkursu skrzypcowego Młody Paganini Legnica 2024
Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Sudeckiej
Program
godz. 18:00 Rozmowy w C-dur — spotkanie z artystami przed koncertem (wstęp wolny dla osób posiadających bilet na koncert)
godz. 19:00 Koncert:
Niccolò Paganini — Koncert skrzypcowy D-dur (40′)
Ottorino Respighi — Fontanny rzymskie (18′)
Piotr Czajkowski — Kaprys włoski op. 45 (15′)
Hector Berlioz — Uwertura ,,Karnawał rzymski”, op. 9 (10′)
Czas trwania: 120 minut (z przerwą)
Ceny biletów: 60 / 40 zł
O koncercie
„Jego dzika, eteryczna postać, skupione spojrzenie i dźwięki, które wydobywa ze swych skrzypiec są nadludzkie” – napisała o Niccolò Paganinim autorka Frankensteina, Mary Shelley. Rzeczywiście, jego magiczne wręcz umiejętności techniczne sprawiły, że mówiono o nim jako sprzymierzonym z diabłem. Włoski wirtuoz był także utalentowanym kompozytorem. W swoich utworach potrafił do maksimum wykorzystać możliwości techniczne i brzmieniowe skrzypiec. W jego dorobku szczególne miejsce zajmują koncerty skrzypcowe, które do dziś stanowią sprawdzian biegłości technicznej wykonawcy. Podczas naszego włoskiego wieczoru usłyszymy I Koncert D-dur skomponowany prawdopodobnie w 1811r.
Za sprawą Ottorina Respighiego ujrzymy cztery fontanny Wiecznego Miasta o różnych porach dnia. Oto co sam kompozytor napisał w komentarzu do skomponowanego w 1916 r. muzycznego obrazu: W tym poemacie symfonicznym pragnął autor wyrazić wrażenia i uczucia, jakie nim owładnęły, gdy patrzył na cztery fontanny rzymskie o tej porze dnia, w której ich odrębny charakter najlepiej harmonizował z otoczeniem albo ich piękność wywierała największe wrażenie na patrzącym. Pierwsza część to Fontanna w Villa Giulia o świcie na tle malowniczego krajobrazu pasterskiego z przeciągającym stadem owiec, które niknie w opalizujących mgłach rzymskiego poranka. Mocna, nieustająca fanfara rogów na trylu całej orkiestry otwiera część drugą – Fontanna Trytona rankiem. Na ten radosny sygnał zbierają się Najady i Trytony; gonią się i pląsają nieokiełznanie w strugach wody. Solenny temat brzmi na falującym tle orkiestry. To Fontanna di Trevi w południe. Temat wznosi się poprzez instrumenty drewniane i blaszane, nabierając triumfalnego charakteru. Rozbrzmiewają fanfary: rydwan Neptuna, ciągniony przez konie morskie, przesuwa się w otoczeniu Syren i Trytonów po roziskrzonej odblaskami słońca powierzchni wody. Korowód oddala się wśród niknących, stłumionych fanfar trąbek. Część czwartą – Fontanna w Villa Medici o zachodzie słońca – rozpoczyna smutny temat, który unosi się, jak gdyby nad łagodnym pluskiem wody. Oto pełna melancholii godzina zachodu słońca. Powietrze drży od głosu dzwonów, świergotu ptaków, szumu liści. W końcu wszystko zamiera i milknie w ciszy nocy.
Słoneczną Italię „umuzycznili” w swoich dziełach również Piotr Czajkowski i Hector Berlioz. Pierwszy z nich napisał w 1880 r. Kaprys włoski, op. 45. To dzieło stoi co prawda na marginesie jego wielkiej symfonicznej twórczości, jest jednak jednym z najlepszych przykładów tzw. popularno-symfonicznej literatury muzycznej. Czajkowski posłużył się tu szeregiem włoskich melodii ludowych, zasłyszanych w czasie jego pobytu we Florencji.
Z kolei, jak większość dzieł Berlioza, także również jego opera Benvenuto Cellini nie znalazła uznania u współczesnych i wystawiona w 1833 r., zdjęta została po 4 przedstawieniach z afisza. Do motywów tej opery, której akcja rozgrywa się w Rzymie podczas zapustów w 1532 r., nawiązuje Karnawał rzymski. Sam tytuł wskazuje, że Berliozowi chodziło tu o oddanie beztroskiej i nieokiełznanej zabawy rozochoconego tłumu masek i pierrotów. Postawione sobie zadanie rozwiązał znakomicie. Stworzył barwny, pełen rytmicznego temperamentu i orkiestralnego blasku obraz muzyczny – jeden z najbardziej zwartych wśród swoich kompozycji.
Jakub Karmelita